Long Nhãn

Tính vị, quy kinh

Cam, ôn. Vào các kinh tâm, tỳ.

Công năng, chủ trị

Bổ ích tâm tỳ, dưỡng huyết, an thần. Chủ trị: Khí huyết bất  túc, hồi hộp, tim đập mạnh, hay quên, mất ngủ, huyết hư.

Cách dùng, liều lượng

Ngày dùng từ 9 g đến 15 g.

Kiêng kỵ

Không dùng cho người ở trong có đảm hỏa, thấp trệ, đảm ẩm.

Một số bài dưỡng sinh phối cùng Long Nhãn

🌿 1. Long Nhãn — Hạt Sen — Bạch Linh

Công dụng: Bổ tâm tỳ, an thần, kiện tỳ — bài kinh điển nhất cho người hay lo, ngủ kém

Đây gần như là “tam giác vàng” trong dưỡng sinh an thần: Long Nhãn bổ huyết dưỡng tâm, hạt sen thanh tâm nhiệt và thu liễm tâm khí, Bạch Linh kiện tỳ thấm thấp và an thần. Ba vị vừa bổ vừa thanh, vừa định vừa thông — không quá ôn, không quá hàn.

Cách làm: Hạt sen ninh mềm trước, thêm Bạch Linh lát và Long Nhãn khô vào, đường phèn vừa đủ. Nấu chè hoặc uống như trà đặc. Dùng buổi tối trước ngủ 1–2 tiếng.

🌿 2. Long Nhãn — Mạch Môn — Bách Hợp

Công dụng: Dưỡng tâm âm, an thần, nhuận phế — cho người vừa hư huyết vừa hư âm

Người mà vừa tâm huyết hư (hay quên, hồi hộp) lại vừa phế tâm âm hư (khô họng, bồn chồn, thở không sâu) thì bài này nhắm đúng. Mạch môn và bách hợp tư âm thanh nhiệt từ phía mát, Long Nhãn bổ huyết từ phía ôn — hai lực cân nhau tạo bài rất cân bằng.

Cách làm: Mạch môn ngâm mềm, hầm cùng bách hợp 20 phút, thêm Long Nhãn vào cuối, đường phèn nhạt. Nếu nấu canh thì thêm ít bí đao để tăng tính thanh nhiệt, giúm bài không bị ôn quá vào mùa hè.

🌿 3. Long Nhãn — Táo Đỏ — Gừng — Đường Đen

Công dụng: Bổ khí huyết, ôn tỳ vị — bài dành cho người mùa hè mà vẫn lạnh tay chân, kinh nguyệt ít

Đây là bài thiên về bổ hơn là thanh — không phải bài mùa hè thông thường, nhưng có người thể chất hư hàn ngay cả giữa mùa nóng: tay chân vẫn lạnh, người mệt không rõ nguyên nhân, phụ nữ kinh ít màu nhạt. Gừng tươi 3–5 lát đủ để ôn mà không gây bốc hỏa.

Cách làm: Táo đỏ bỏ hạt, gừng thái lát, hầm cùng Long Nhãn 30 phút, thêm đường đen (đường thốt nốt hoặc đường đen mía). Uống ấm. Không dùng cho người đang nóng trong, miệng lở, hay bốc hỏa.

🌿 4. Long Nhãn — Kỷ Tử — Hoài Sơn — Hạt Sen

Công dụng: Bổ tâm tỳ thận, dưỡng huyết — bài phục hồi cho người sau bệnh hoặc làm việc quá sức

Bài này hơi phức tạp hơn nhưng rất được ưa dùng trong dưỡng sinh Trung Hoa. Kỷ tử bổ can thận, dưỡng huyết sáng mắt; hoài sơn kiện tỳ ích khí âm; Long Nhãn và hạt sen cùng dưỡng tâm an thần. Toàn bộ bài đi theo hướng bổ mà không ôn nhiệt — điểm quan trọng để dùng được mùa hè.

Cách làm: Hầm hoài sơn và hạt sen trước, thêm Long Nhãn và kỷ tử vào 15 phút cuối. Nấu cháo gạo tẻ hoặc nấu chè đều được. Ăn buổi sáng làm bài phục hồi khí lực rất tốt.

🌿 5. Long Nhãn — Ngọc Trúc — Táo Chua (Toan Táo Nhân)

Công dụng: Dưỡng âm an thần sâu — bài cho người mất ngủ nặng, hay giật mình tỉnh giấc lúc 1–3 giờ sáng

Toan táo nhân (hạt táo chua) là vị an thần mạnh nhất trong YHCT cho chứng can huyết hư — không ngủ được, hay giật mình, mắt mỏi, chóng mặt nhẹ. Long Nhãn hỗ trợ bổ huyết, ngọc trúc tư âm dưỡng vị giúp bài không bị quá ôn. Đây là bài cần dùng đều đặn 1–2 tuần mới thấy hiệu quả rõ.

Cách làm: Toan táo nhân rang nhẹ, giã dập, sắc lấy nước. Dùng nước đó nấu cùng Long Nhãn và ngọc trúc thêm 20 phút. Uống ấm trước ngủ 1 tiếng.