Đừng vội bổ tỳ …

Thường là nói Tỳ yếu hay tỳ này tỳ nọ, là các cậu đi hỏi mình bổ Tỳ liền … nhiều người hỏi sop set bổ Tỳ lắm, nhưng hôm nay mình mới có thời gian ngồi làm Set đầu cho tử tế được

Các cậu để ý, bài viết từ trước tới nay của sop không có hay hối bổ Tỳ bổ Tỳ, chúng ta biết Đông Y xem cơ thể như 1 khối thống nhất, yếu chỗ này sẽ ảnh hưởng đến chỗ kia … đúng hong …

Vậy mình muốn dưỡng cũng phải cho có trình tự

Việc đầu tiên nên làm không phải là bồi bổ, mà là thanh lọc, sau đó đến điều hoà, cuối cùng mới là bồi bổ.

Đầu tiên cứ phải SƠ CAN trước đã nè

Tỳ vị yếu thường kèm theo khí gan bị ứ trệ. Gan thuộc Mộc, tỳ thuộc Thổ, Mộc khắc Thổ, gan uất thì khí gan “đè Tỳ”, gan không lưu thông thì chức năng tiêu hóa của tỳ vị cũng giảm.

Nói đơn giản, Tỳ như cái bếp, thì bếp bị khói bít ống thông (khí gan ứ trệ), dù bạn có đổ nguyên liệu tốt nhất vào cũng không nấu được gì ra hồn. Đó là lý do tại sao người ta cứ “bổ” mãi mà không thấy khỏe – bổ sai thứ tự, cơ thể không hấp thụ được.

Tiếp mới đến Kiện Tỳ

Mình thông xong cái ống khói rồi, mình mới qua sửa cái bếp được

Nguyên tắc vàng trong thời gian nuôi lại Tỳ vị là chỉ ăn no 7 phần và tránh xaaaa đồ lạnh nha

Rồi tiếp đến là mình Trừ Thấp

Bếp sửa đẹp đẽ rồi, còn phải dọn rác nữa.

Nhưng lưu ý nếu mình nhảy thẳng vào trừ thấp mà chưa kiện tỳ, giống như cố hút nước trong khi vòi vẫn đang chảy ấy

Thấp trong YHCT là sự tích tụ của “chất ẩm ướt, nặng nề” trong cơ thể – biểu hiện ra ngoài là người hay nặng nề mệt mỏi, lưỡi có rêu dày, đại tiện không thành khuôn, bụng hay đầy trướng.

Cuối cùng mới là Bổ Khí Huyết

Chỉ đến bước này mới nên “bổ” theo nghĩa truyền thống. Vì lúc này tỳ vị đã đủ khỏe để hấp thụ, không còn thấp trệ cản trở, dưỡng chất mới thực sự đi vào được cơ thể.

Bài dưỡng tỳ này mình cũng đã SET theo đúng thứ tự SƠ CAN – KIỆN TỲ – TRỪ THẤP – BỔ KHÍ HUYẾT … 1 lưu ý nhỏ, gọi là “dưỡng sinh”, nó như trồng 1 cái cây ấy, các cậu phải kiên trì, phải cho nó thời gian, tính theo vài tháng hoặc cả năm, chứ không thể dùng vài set hay vài tuần không thấy thay đổi thì nản, vậy nó vừa phí công vừa phí tèng

Ngoài ra thì môi trường cho “‘cây sinh trưởng” cũng rất quan trọng, vận động, giấc ngủ, các yếu tố tác động đến tâm lý v,v … chứ dưỡng sinh mà cứ thức đến 1-2h sáng mới ngủ, ăn uống vô độ … thì ai dưỡng nổi cho mấy bà

SET này bao gồm

1. Gói thư can điều khí – sơ can giải uất, bắt đầu bước đầu điều lý tỳ vị

Đậu xanh + Đậu đen + Hoa Hồng + Ý dĩ + Kỷ tử + Táo đỏ

… đậu xanh thanh nhiệt giải độc, đậu đen bổ can hoạt huyết sơ uất, ý dĩ hóa thấp, hoa hồng là vị sơ can lý khí kinh điển trong YHCT, kỷ tử dưỡng can âm, táo đỏ bổ khí huyết – tất cả đều hướng về gan và giải uất cho gan

—

2. Gói Kiện Tỳ – nâng chức năng tỳ vị, đặt nền tảng cho các bước điều chỉnh tiếp theo

Kê + Bạch đậu + Hoài sơn + Hạt sen + Táo đỏ

… kê (tiểu mễ) kiện tỳ ích khí ôn hòa làm nền, bạch đậu kiện tỳ hóa thấp tiêu thực, hạt sen bổ tỳ dưỡng tâm an thần, táo đỏ bổ trung ích khí dưỡng huyết – tất cả đều hướng về tỳ vị

—

3. Gói Trừ Thấp – kiện tỳ và trừ thấp đi cùng nhau, giúp tỳ vị “nhẹ gánh” hơn

Đậu đỏ + Ý dĩ + Táo đỏ + Yến mạch

… xích tiểu đậu lợi thủy thẩm thấp kiện tỳ, đẩy thấp trọc ra ngoài qua đường tiểu tiện; ý dĩ kiện tỳ thẩm thấp thanh nhiệt, cùng hướng trừ thấp với xích tiểu đậu nhưng thiên về thanh hơn, hai vị này kết hợp thành cặp “song kiếm hợp bích” kinh điển của YHCT; táo đỏ bổ trung ích khí, giữ vai trò “neo” — vừa tránh để hai vị lợi thấp quá mạnh làm tổn khí, vừa nuôi tỳ để tỳ có lực mà vận hóa thấp; yến mạch là vị hiện đại bổ sung thêm — chất xơ hòa tan tạo lớp đệm trong đường ruột, hỗ trợ nhu động ruột, giúp thấp trọc “trôi” dễ hơn, đồng thời ổn định đường huyết tránh gây thêm gánh nặng cho tỳ

—

4. Cuối cùng là Bổ Khí Huyết

Đậu đỏ + Lạc vỏ đỏ + Kỷ tử + Táo đỏ + Long nhãn + Bách hợp (thêm mật ong hoặc đường nâu tùy thích)

… đậu đỏ bổ huyết lợi thủy làm nền, lạc vỏ đỏ bổ huyết kiện tỳ — hai vị này cùng màu đỏ cùng hướng huyết phần; kỷ tử dưỡng can âm bổ tinh huyết, táo đỏ bổ trung ích khí dưỡng huyết, long nhãn dưỡng tâm an thần bổ huyết — bộ ba này tác động lên cả khí lẫn huyết lẫn tâm thần; bách hợp thanh tâm nhuận phế dưỡng âm, vừa “hạ nhiệt” cho long nhãn tránh gây ôn táo, vừa bổ sung chiều dưỡng âm mà các vị kia còn thiếu

Lưu ý: nếu Tỳ vị hư hàn quá nặng, hay lạnh bụng … thì gói Thư can có đậu xanh – tính hàn, mình giảm lượng đậu xanh đi hoặc thêm vài lát gừng khi nấu đều được nha

… mà tỳ yếu quá vẫn đi ngoài thì mình bỏ đậu xanh đi — vẫn sơ can được, chỉ mất đi phần thanh nhiệt giải độc nhẹ của đậu xanh, nhưng an toàn hơn cho tỳ hư hàn rõ rệt

Cách làm

Nấu sữa hạt: Cho các loại vào máy làm sữa hạt nấu như bình thường, riêng Hoa Hồng và Kỷ Tử khi nào tắt máy thì cho vào luôn lúc sữa còn nóng (ở ~ 70 độ là tốt nhất)
Nấu cháo: Cho các loại vào nồi hầm hoặc nồi nấu chậm ninh nhừ, riêng Hoa Hồng và Kỷ Tử khi nào tắt bếp thì cho vào luôn lúc cháo còn nóng (ở ~ 70 độ là tốt nhất)
Nấu trà dưỡng sinh: Cho các loại vào nồi nấu, 3 bát nước lấy 1 bát, riêng Hoa Hồng và Kỷ Tử khi nào tắt bếp thì cho vào luôn lúc cháo còn nóng (ở ~ 70 độ là tốt nhất)

Mỗi giai đoạn gồm 5 gói