Kiện tỳ cho trẻ?

Với YHCT, trẻ em có đặc điểm sinh lý rất khác người lớn, mà người xưa hay gọi là:

“Tỳ thường bất túc, Can thường hữu dư”

Hiểu đơn giản, hấp thu của trẻ vốn yếu theo sinh lý, trong khi Can khí lại dễ vượng, dễ uất … Can khí dễ phạm Tỳ

Vậy nên bài này vẫn đi theo hướng: Sơ trước, bổ sau. Thanh trước, dưỡng sau. Thông trước, cố sau.

Liều lượng đều nhẹ nhàng, vị có thể giúp kiện tỳ thì nhiều, nhưng mình cũng chọn mấy loại dễ uống ngon miệng để các bạn ấy chịu uống, chứ nhiều bài khó uống quá thì sợ là chưa thấy bổ mà chỉ thấy khổ ấy :)))))

——

Tầng 1: Sơ Can Thanh Nhiệt — Dọn Đường Trước Khi Bổ

Bài 1

Lấy: Hoa cúc (8-10g) ___ Trần Bì (1 cánh) ___ La Hán (Nửa trái) ___ Táo đỏ (3 quả)

* đun sôi Trần Bì + Táo đỏ + La Hán 15 phút, tắt bếp … thả Cúc hoa vào ủ 5 phút … uống ấm là tốt nhất

“Bổ bất thụ, ích bất đắc”, trẻ gầy ốm ăn kém mình thường nghĩ đến chuyện bổ ngay, nhưng bổ mà không hấp thu được thì chẳng những vô ích mà còn có hại, tạo thêm tích trệ

Trẻ thời nay hầu như còn đều có 1 lượng nội nhiệt tiềm ẩn — do ăn nhiều đồ ngọt nè, đồ chiên, ít vận động, ngủ muộn, hoặc đơn giản là tích thức ăn chưa tiêu hóa hết sinh nhiệt … cái này thường nằm im ở tầng can và vị, nên biểu hiện cũng mơ hồ như: miệng hôi nhẹ, hay nghiến răng khi ngủ, mắt ghèn nhiều v,v …

Bài này thanh mà không hàn, sơ mà không tán — rất phù hợp với thể trạng của trẻ

Bài 2

Lấy: Dâu Tằm (8 -10g) ___ Sung khô (6-7g) ___ Ngọc Trúc (8g) ___ Long Nhãn (5-6g) ___ Phật Thủ khô (2-3g) Cam Thảo (2-3 lát)

* đun sôi Sung khô + Ngọc Trúc + Long Nhãn + Dâu Tằm + Cam thảo 15 phút … cho Phật thủ khô vào ủ 5 phút … uống khi ấm

Bài trên là thanh nhiệt theo hướng “tán” — đẩy nhiệt ra ngoài, còn bài này thanh nhiệt theo hướng “nhuận” — dưỡng âm để nhiệt không sinh lại … mn nên dùng 2 bài này song song để nó bổ trợ cho nhau

Sung khô nghe hơi lạ lẫm, nhưng YHCT gọi nó là Quả vô hoa … vị hiếm có tính hai chiều: vừa thanh nhiệt nhuận phế, vừa kiện tỳ tiêu tích

Phật thủ khô hành khí rất mạnh, thay vai trò lí khí của Trần Bì ở bài 1 … nhưng lại sơ can được nhiều hơn … giúp can khí thư thái … mà xài tí xíu thôi nhé … người lớn 1 ngày 5-8g thì trẻ ~ 2-3g thui

——

Tầng 2: Kiện tỳ

Sau khi nội nhiệt và can khí đã được sơ giải, tỳ vị lúc này mới thực sự sẵn sàng nhận bổ … thời điểm này mới là thời điểm vàng

Bài 1: Kiện tỳ tiêu tích

Lấy: Bạch Linh (10g) ___ Hoài Sơn (10g) ___ Hạt Sen (10g) ___ Khiếm Thực (10g)

* cho tất cả vào nồi đun sôi 15-20 phút

Bài này là biến thể đơn giản hơn của Tứ Thần Thang trứ danh rồi — một trong những bài thuốc kiện tỳ kinh điển nhất dành cho trẻ em

* trẻ khó uống quá thì cho 2-3 lát cam thảo zoo đây cho thơm ngọt dễ uống được nha

Bài 2:

Lấy: Táo đỏ (3 quả) ___ Khiếm Thực (10g) ___ Đỗ đen 13g) ___ Hoài Sơn (10g) ___ Óc chó (1 quả)

* cho tất cả vào nồi (trừ óc chó) đun sôi 15 phút … bóp vụn óc cho cho vào rồi tắt bếp … uống nước, ăn nhân óc chó

Bài này mở rộng sang dưỡng Thận tinh 1 chút theo lý luận “tỳ thận tương quan”

Ví như một đứa trẻ chậm lớn, thấp bé, chậm mọc răng, chậm nói — YHCT nhìn nhận đây là sự suy yếu của cả hai tầng tỳ và thận

Thêm óc chó còn tốt cho não bộ, mn để hạt óc chó bên ngoài, canh dưỡng sinh gần chín thì bóp vụn ra cho vào, cho trẻ uống nước, ăn nhân óc chó lấy Omega-3 lun

——

Tầng 3: Dưỡng huyết ích khí … nhưng có kèm theo cả tăng cường thể chất (Tăng đề kháng)

Lấy: Mạch môn (7g) ___ Ngọc trúc (5g) ___ Thái tử sâm (8-10g) ___ Hat sen (6g) ___ Long Nhãn (5g) ___Kỷ tử (5g) ___ La Hán (1/4 trái)

* cho tất cả vào nồi đun 15-20 phút

Gọi là Thái Tử Sâm vì nó nổi danh là “nhân sâm của trẻ em”. Không mạnh như Hồng Sâm, không nóng như Đảng Sâm, Thái Tử Sâm ích khí kiện tỳ, sinh tân dưỡng âm với tính bình

Nó tăng cường khí lực của tỳ phế mà không gây bốc hỏa, phù hợp ngay cả với trẻ có nội nhiệt nhẹ … còn kích hoạt Vệ khí — chính là lá chắn miễn dịch trong YHCT

Mạch Môn và Ngọc Trúc cùng nhau dưỡng âm sinh tân — bảo vệ tân dịch, nhuận phế vị, tránh cho bài bổ khí gây táo

Cho 1 tí xíu Đương Quy để “dẫn đường” … Đương Quy hoạt huyết, giúp khí huyết vừa được bổ sung lưu thông đến từng đầu ngón tay, từng tế bào, tránh tình trạng “bổ mà không thông, huyết ứ không đi”

Dùng tuần tự cả SET 3 tầng theo từng bài sẽ bổ trợ cho nhau tốt hơn cả về YHCT lẫn mặt dinh dưỡng: Hoài Sơn chứa allantoin và mucin hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột … Bạch Linh chứa beta-glucan có tác dụng điều hòa miễn dịch … Dâu Tằm chứa anthocyanin chống oxy hóa … Óc Chó giàu DHA hỗ trợ phát triển não bộ .. Thái Tử Sâm chứa saponin điều hòa hệ miễn dịch.