Ngũ Vị Tử

Nếu phải chọn ra một vị thuốc “kỳ lạ” nhất trong kho tàng YHCT, Ngũ Vị Tử chắc chắn có tên trong danh sách.

Đúng như cái tên gọi của nó, đây là loại quả duy nhất được ghi nhận sở hữu đầy đủ cả 5 vị cơ bản trong cùng một cơ thể: chua, cay, ngọt, mặn, đắng — một sự “tham lam” hiếm có trong tự nhiên.

Vỏ quả có vị chua và mặn nhẹ, thịt quả ngọt, hạt bên trong lại cay và đắng.

Khi nhai cả quả, người ta sẽ cảm nhận một “bản giao hưởng vị giác” xảy ra tuần tự — chính đặc điểm độc đáo này đã đưa nó vào hàng những vị dược liệu được nhắc đến nhiều nhất trong các bộ y thư cổ như Thần Nông Bản Thảo Kinh.

Theo lý luận Đông y, ngũ vị tương ứng với ngũ tạng (chua-Can, cay-Phế, ngọt-Tỳ, mặn-Thận, đắng-Tâm). Vì vậy Ngũ Vị Tử được xem như một vị thuốc có khả năng “chăm sóc” đồng thời nhiều cơ quan nội tạng — điều giải thích vì sao dân gian gọi nó là “thần dược” cho cả cơ thể chứ không riêng một bộ phận nào.

Vài cách dùng Ngũ vị tử nếu bạn có 1 cơ thể “hay mệt mỏi”

Ngũ Vị Tử + Long Nhãn + Bách Hợp

An thần, dưỡng tâm, nhuận phế

Dành cho người mất ngủ, hồi hộp, tâm phế âm hư (hay gặp ở người suy nhược thần kinh, dễ hồi hộp về đêm)

Ngũ Vị Tử + Hoàng Kỳ + Hạt sen

Bổ khí, kiện tỳ, cố biểu

Dành cho người khí hư, hay mệt mỏi, dễ đổ mồ hôi, tiêu hóa yếu — dạng bồi bổ nền tảng, phù hợp người mới ốm dậy hoặc suy nhược sau bệnh

Ngũ Vị Tử + Trần Bì + Sơn Tra

Kiện vị, tiêu thực, hành khí

Dành cho người ăn không tiêu, đầy trướng, gan chuyển hóa kém

Ngũ Vị Tử + Mạch Môn + Thái Tử Sâm

Dưỡng âm, sinh tân, ích khí (biến thể nhẹ của bài Sinh Mạch Tán kinh điển gồm Nhân sâm – Mạch môn – Ngũ vị tử)

Thanh nhiệt bổ khí âm, rất hợp dùng vào mùa hè, khi cơ thể mệt, khô miệng, ra nhiều mồ hôi, hụt hơi